آیا برگزاری مراسم اعدام در استادیوم های ورزشی متوقف میشود؟
سه شنبه, ۲۸ام دی, ۱۳۹۵
اعتصاب غذا؛ خشونتی قانون گذارانه
سه شنبه, ۲۸ام دی, ۱۳۹۵
روحانی در دوران پس از رفسنجانی
شنبه, ۲۵ام دی, ۱۳۹۵
رئیس جدید سازمان سیا: ایرانی ها استاد تقلب کردن هستند
جمعه, ۲۴ام دی, ۱۳۹۵
بسیج ایران درصدد گسترش فعالیت در منطقه و داخل ایران است
جمعه, ۲۴ام دی, ۱۳۹۵
آیا نیکلاس مادورو از قدرت کنار خواهد رفت؟
پنج شنبه, ۲۳ام دی, ۱۳۹۵
دشواری های مردی که از اتهام نقض تحریم های ایران تبرئه شد
پنج شنبه, ۲۳ام دی, ۱۳۹۵
خیابانی که هنوز زنان را آزار می‌دهد

در تلگرام بخوانید

هنگامی که حسن روحانی در شعارهای انتخاباتی خود برای کسب پست ریاست جمهوری، بر ایجاد امنیت در اماکن عمومی برای زنان تاکید می‌کرد، به خوبی یکی از نیازمندهای زنان ایرانی را تشخیص داده بود. اغراق نخواهد بود اگر گفته شود یکی از مسائلی که زنان در خیابان‌های ایران با آن حسابی دست و پنجه نرم می‌کنند، بحث امنیت در خیابان‌ها و اماکن عمومی ست. «زهرا نژادبهرام» – فعال زنان – این مساله را اینگونه توضیح می‌دهد: «احساس امنیت در جامعه به معنای آن نیست که فرد را در خانه محبوس کنند بلکه به معنی آن است که فرد در زمان فعالیت و حرکت در جامعه از نگاه‌ها و حرف‌های تند و تیز و آزاردهنده در امان باشد.»

پرواضح است که در کشوری چون ایران و با وجود حکومت جمهوری اسلامی، آزار خیابانی نسبت به زنان صرفاً از سوی بزهکاران و مزاحمان خیابانی صورت نمی‌گیرد. بلکه برخی از وجوه سلب امنیت و آرامش از زنان، دقیقاً صورت رسمی و حکومتی دارد. پروژه «طرح امنیت اخلاقی» که در بین مردم به «گشت ارشاد» مشهور است، اگرچه کاملاً صورتی رسمی دارد اما این به هیچ وجه از وجه آزاردهنده آن برای زنان ایرانی نمی‌کاهد، و بلکه با توجه به قدرتی که در اختیار دارد می‌تواند آزار خود را به صورت سیستماتیک پیاده کند که اثراتی به شدت مخرب‌تر از یک آزار ساده خیابانی دارد.

کافی ست به اظهارات «اسماعیل احمدی مقدم» فرمانده وقت نیروی انتظامی توجه کنیم که از برخورد با سه میلیون و ۶۰۰ هزار «بدحجاب» در سال ۹۲ خبر داد که ۱۸ هزار مورد از آن، به قوه قضاییه معرفی شدند و به علت «بدحجابی» برای آن‌ها پرونده قضایی باز شده است. پرپیداست که این آمار از چه سخن می گویند.

به هرترتیب حسن روحانی که از صورت فوق العاده منفی این پروژه در میان زنان و دختران ایران خبردار بود، در روزهای رقابت انتخاباتی ریاست جمهوری سعی کرد روی این مساله مانور بدهد و از آن به عنوان فرصتی برای جلب توجه رأی دهندگان بهره ببرد. او در خرداد ۹۲ صراحتاً گفت که کاری خواهد کرد که: «در سراسر خیابان‌ها امنیت واقعی مستقر شود و دختران ما در خیابان‌ها احساس امنیت کنند.» و اینکه اجازه نخواهد داد که: «ماموری بی نام و نشان از کسی سؤال کند.» کاملاً بارز بود که این سخنان کجا و کدام هدف را نشانه گرفته‌اند.

حسن روحانی در همان ایام و در یک مصاحبه سخنانی کم سابقه ایراد کرد و عملاً وارد فازهای تئوریک و الهیاتی مساله حجاب شد. سخنانی که رسماً در برابر نگاه رسمی جمهوری اسلامی قرار می‌گرفت. او با تفکیک بین حجاب و عفاف، چنین توضیحاتی پیرامون این مساله ایراد کرد: «به نظرم، عفیف بودن چیزی فراتر از حجاب داشتن است. به نظر من اگر زنی یا مردی حجاب رسمی مد نظر ما را رعایت نکند، عفیف بودنش زیر سؤال نمی‌رود. قبل از انقلاب زنان زیادی در جامعه ما حجاب نداشتند، ولی آیا انسان‌های عفیفی نبودند؟ من هشدار می‌دهم که حجاب را عین عفاف ندانیم. به نظر من زنان زیادی از جامعه ما حجاب مطلوب قانون را ندارند، ولی عفیف هستند.»

اما فراتر از شعارهای انتخاباتی، در زمین سفت واقعیت در این چهارسال بر زنان ایرانی چه رفت؟

شاید بتوان در ابتدا به مورد اسیدپاشی در اصفهان اشاره کرد. مهر ۱۳۹۳، برای زنان اصفهانی ماه مهربانی نبود. اسیدپاشی‌های زنجیره‌ای اصفهان در این ماه اتفاق افتاد. نقطه مشترک این اسیدپاشی‌ها این بود که در قبال زنان جوان و غیرچادری صورت می‌گرفت و همان زمان این ایده به صورتی جدی درگرفته بود که هدف از این اسیدپاشی‌ها، هشدار پیرامون وضعیت نامطلوب پوشش است. نوع نگاه «یوسف طباطبایی نژاد» به مقوله «بدحجابی» و تاکید او بر استفاده از «چوب‌تر» برای مقابله با آن و نیز نوع واکنش دستگاه‌های تأمین امنیت کشور نیز به گونه‌ای بود که شائبه ارتباط سوءقصدکنندگان با محافلی خاص را کاملاً محتمل می‌کرد. اما وزارت کشور دولت روحانی حتی منکر هرگونه ارتباطی میان این اسیدپاشی‌ها با مقوله «بدحجابی» شد. درواقع دولت حسن روحانی که به صورت رسمی، متولی تأمین امنیت در سراسر کشور است، هیچ گاه به صورت رسمی این سوءقصدکنندگان را معرفی نکرد.

البته قبل از این هم دولت حسن روحانی نشان داده بود بر خلاف مواضع انتخاباتی حسن روحانی، این دولت در مقام استقرار و در قبال مساله حجاب موضع چندان متفاوتی با دستگاه‌های منتسب به آیت الله خامنه‌ای ندارد. به عنوان مثال می‌توان از موضع «محمد باقر نوبخت» – سخنگوی دولت – مثال زد که در ۱۹ شهریور و در حاشیه جلسه هیأت دولت رسماً گفت: «برای جامعه ارزشی و مذهبی ایران، بدحجابی بیماری محسوب می‌شود». خود حسن روحانی نیز سه روز قبل از این اظهارات سخنگوی دولت، ضمن انتقاد از نوع برخورد نیروی انتظامی با مقوله حجاب – به صورت تلویحی – «بدحجابان» را به «بیمارانی» تشبیه کرد که آن‌ها را باید نزد «متخصص» برد: «مریض با دیوار و فیلتر و ون مداوا نمی‌شود بلکه باید بیمار را نزد متخصص برد.»

اتفاق دیگری که نشان از آن داشت که حسن روحانی و دولت او در تحقق شعارهای انتخاباتی خود در قبال مساله تأمین امنیت خیابانی برای زنان کاملاً بی میل یا ناتوان هستند، طرح جدید نیروی انتظامی به عنوان «گشت نامحسوس امنیت اخلاقی» بود که در فروردین ۱۳۹۵ آغاز به کار کرد. «حسین ساجدی نیا» – رییس پلیس تهران – در توضیح پیرامون این طرح ابتدا «آلودگی صوتی، حرکات پرخطر در حوزه راهنمایی و رانندگی، مزاحمت نوامیس و همچنین کشف حجاب در خودرو» را چهار «ناهنجاری» اصلی معرفی کرد و از استخدام هفت هزار «گشت نامحسوس امنیت اخلاقی» گفت که وظیفه ردیابی و گزارش این «ناهنجاری» ها و معرفی «متخلفان» را دارند.

ساجدی نیا در توضیح پیرامون چگونگی کارکرد نیروهای این گشت نامحسوس، توضیحاتی چنین ارائه کرد: «مأموران نامحسوس گشت امنیت اخلاقی بلافاصله با مشاهده این موارد، پلاک خودرو را با سیستم پیامکی به مأموران پلیس امنیت اخلاقی اطلاع داده و این مرکز بلافاصله با فرد خاطی تماس گرفته و به وی اعلام می‌کنند که در چه روزی به این پلیس مراجعه کند؛ اگر فرد خاطی مراجعه کرد که اقدام قانونی صورت می‌گیرد، در غیر این صورت، پلیس به درِ منزل فرد خاطی مراجعه می‌کند.»

موضع حسن روحانی در قبال طرح «گشت نامحسوس امنیت اخلاقی» مانند بیشینه واکنش‌های او در قبال اقداماتی چنین، واکنشی از سر ناتوانی بود. او دگربار و بر خلاف مواضع انتخاباتی خود، «بدحجابی» را «مساله» دانست که باید از طریق «فرهنگی» حل شود. او همچنین در همان زمان و در واکنش به این طرح پلیس مدعی شد: «دولت به وعده‌های خود از جمله در این زمینه پایبند است و هر جا لازم بوده برای ایجاد احساس امنیت در مردم، از توان خودش استفاده کرده است.»

اما آیا وقتی امروز به چهارسال تجربه ریاست جمهوری حسن روحانی نگاه می‌افکنیم، دولت او را در «ایجاد احساس امنیت در مردم» موفق می‌بینیم؟ آیا حسن روحانی در تحقق شعارهایش پیرامون ایجاد امنیت برای زنان و دختران موفق بوده است؟ آیا او «امنیت واقعی» را در خیابان‌ها مستقر کرد؟ تجارب زنده و هنوز داغ، پاسخ‌های امیدوارکننده‌ای برای این پرسش‌ها ندارند. در چهارساله دولت حسن روحانی، اگر نگوییم نوع برخورد با مساله پوشش بدتر شده است، به جرات می‌توان مدعی شد که بهتر نیز نشده است و قطعاً دولت روحانی در این زمینه نمره قبولی دریافت نخواهد کرد.

 

دیدگاه بگذارید

avatar
wpDiscuz